प्रवास हा कायमच मला विविध सुखद अनुभव देत आला आहे.. त्याचाच पुनःप्रत्यय नुकताच आला! हम्पी, म्हणजेच विजयनगर मधे भ्रमंती करत असताना, एक दिवस बाजारात फिरत फिरत एका पेंटिंगच्या दुकानापाशी थांबलो..खूप सुंदर पेंटिंगस, लहान-मोठी..विविध पद्धतीची..एक बुजुर्ग काका तिथे बसून काही पेंटिंगस करत होते..
मी आत जाऊन एक चक्कर मारुन आले..एका सुंदर पेंटिंगने माझं लक्ष वेधलंच, त्यांना विचारलं तर किंमत खिशाला जड होती..माझा चेहरा त्यांनी वाचला असावा! मी तशीच बाहेर आले, त्यांना म्हंटलं खूप सुंदर आहेत पेंटिंगस, त्यांनीही विचारलं की तुम्हीही पेंटिंग करता का?, त्यावर मी नाही म्हणून फक्त बघायला आवडतं असं सांगितलं तर त्यांनी एक छोटा कागद घेतला..मला म्हणाले आपको पसंद है ना, देखो..
असं म्हणून एका शिंपल्यात काळा रंग आणि त्यात अगदी बाssरीक ब्रश बुडवून त्यांनी रेखाटायला सुरवात केली
आणि अवघ्या मिनिटात एका सुंदर, सलज्ज स्त्रीची आकृती आणि त्याखाली त्यांचं नाव उमटलं होतं!
त्यांनी तो कागद माझ्याजवळ दिला, मी त्यांना विचारलं एक फोटो काढू का..तर ते म्हणाले, फोटो क्या? आपही के लिये बनाया है!
आणि त्यांनी असं म्हणताच कुठेतरी डोक्यात हललं काहीतरी..खरंतर त्यांनी चित्र रेखाटायला घेतलं आणि माझ्या डोक्यात हे असंच आधी झाल्याचं आठवू लागलं..आधी वाटलं Dejavu म्हणतात तसा प्रकार असेल, पण जसजसं ते चित्र आकार घेत होतं तसतशी मनात खात्री पटत होती आणि तेवढ्यात त्यांचं चित्र पूर्ण झाल्याने जी तंद्री भंगली ती "आपही के लिये बनाया है" ऐकल्यावर मला थेट राजस्थानात घेऊन गेली..तेही २०१९ सालात!
राजस्थान भटकंती दौऱ्यावर असताना, अशीच एका संध्याकाळी लहर आली म्हणून मी जोधपूरमधे फिरत होते..असंच एक पेंटिंगचं दुकान दिसलं, आत शिरले..तेव्हा तर कॉलेज मधे असल्याने पेंटिंग वगैरे विकत घ्यायला पैसे असायचा प्रश्नच नव्हता! त्यामुळे तिथे असलेल्या कलाकाराशी थोड्या गप्पा मारुन, कौतुक करुन मी निघणार तेवढ्यात तोही असंच म्हणाला होता...
एक छोटा कागद घेऊन, काळ्या रंगाच्या बारीक ब्रशने एका स्त्रीची आकृती काढून मला भेट म्हणून दिलेली!
सरसरसर सगळा स्क्रिनप्ले डोळ्यासमोरुन गेला आणि मी शेवटी त्या वेळचे फोटो फोनमधुन शोधून काढले!
ते लोड होईपर्यंत काकांनाही सांगितलं की साधारण असंच चित्र सहा वर्षांपूर्वी एका कलाकाराने मला भेट दिलेलं...ते फोटो लोड झाले..आणि मी tally केलं, तर फक्त रेखाटण्यात अनुभवाचा फरक होता, पण आकृती तीच!
काकांना दाखवलं आणि त्याबरोबर त्या कलाकाराचा फोटो पण दाखवला!
त्यांनी चष्मा नीट करुन बघितलं, आणि माझ्याकडे बघून म्हणाले "अरे ये तो मेराही बेटा है!"
क्षणभर एकीकडे जरा सगळंच अविश्वसनीय आणि दुसरीकडे खूपच हृद्य वाटून डोळ्यात टचकन पाणी सुद्धा आलं!
ही ती दोन्ही चित्र! एक २०१९ साली २५ वर्षांच्या त्या कलाकाराने मला दिलेलं, आणि हे त्याच्याच वडिलांनी मला दिलेलं!
त्या दोघांनाही मला भेट म्हणून काहीतरी द्यावंसं वाटणं, त्यासाठी त्यांनी हीच आकृती निवडणं, आणि ती मला देणं! दोन वेगवेगळ्या प्रांतात, सहा वर्षांच्या अंतराने...हा काय विलक्षण योगायोग म्हणावा?
त्यानंतर काकांशी बऱ्याच गप्पा झाल्या..एकूणच एक आयुष्य उलगडलेला माणूस! हा योगायोग बघून सुद्धा त्यांनी असं खूप काही व्यक्त नाही केलं, छान स्मित हास्य करुन फोनमधला मुलाचा फोटो खूण म्हणून दाखवला आणि त्यांचे ते पूर्ण वेळ स्थितप्रज्ञच होते, आयुष्याच्या प्रवासाचा रस्ता उमगलेले...
पण आम्हाला भेटून त्यांना झालेला आनंद मात्र त्यांनी व्यक्त केला!
मग आम्ही त्यांच्याकडून एक छोटं पेंटिंग घेतलं, त्यांना नमस्कार केला, एक फोटो काढला आणि निघालो..
बघू, पुन्हा कुठल्या वाटा आणि कुठला प्रांत या धाग्याची आठवण करुन देतो!
- राधा
